Na twaalf jaar FOTODOK Scholieren Award werd het tijd om ons geliefde concept een klein beetje aan te passen aan de tijd en veranderende voorkeuren van de jongeren die meedoen in dit project. De samenwerking met X11 en het Grafisch Lyceum blijft uiteraard bestaan en ons belangrijkste ingrediënt – professionele makers de school in brengen voor inspiratie en feedback momenten bij het maken van eigen werk blijft onveranderd. Ook het thema, dat twaalf jaar geleden begon met This is me!, toen evolueerde naar Familieverhalen krijgt nu opnieuw een andere titel namelijk Identiteit. Vanzelfsprekend is identiteit een enorme paraplu waar alle verhalen over jezelf, je vrienden, je familie, subculturen, maar ook verhalen over de ander een plek vinden. Dus hoewel een andere noemer, de breedte en reikwijdte van onderwerpen en verhalen is onveranderd groot.
Identiteit is gelaagd
Identiteit is een gelaagd begrip. Het gaat over de manier waarop je jezelf ziet, je biologische eigenschappen, je persoonlijke eigenschappen, maar ook je verhouding tot je omgeving. Tot welke verschillende groepen behoor je (gezin, school, vrienden, sport, werk, etc) maar ook nationaliteit en cultuur bepalen identiteit. En natuurlijk is je identiteit altijd in ontwikkeling, je identiteit is iets essentieels, het is de kern van wie jij bent en die groeit met je ervaringen mee.
De leerlingen van X11 en studenten van het Grafisch Lyceum gaan de komende maanden aan de slag met het maken van een fotodocumentaire of documentairefilm binnen het thema identiteit. Om hen een vliegende start te geven waren op woensdag 15 november j.l. drie professionele makers aanwezig om de leerlingen te inspireren met hun uiteenlopende werk over identiteit. Fotografen Lisa van der Rhee, Kevita Junior en filmmaker Renee Schräder vertelden over hun werk, hun keuze voor onderwerpen, hun werkwijze en beantwoordden vragen over hun werk en werkwijze. Leerlingen ontdekten bijvoorbeeld het verschil tussen de rol van een op zichzelf staande foto en die in een serie. De gesprekken tussen de makers en leerlingen gingen onder andere over hoeveel tijd en energie er in de projecten zit en dat het plan voor je project soms anders loopt dan je van tevoren had bedacht.En dat identiteit als onderwerp niet over jezelf hoeft te gaan. Iemand anders kan ook onderwerp van je documentaire zijn.
Beeld links:Lisa van der Rhee in gesprek met een klas. Foto: Loes Coolen. | Beeld rechts: Lisa van der Rhee
Lisa van der Rhee
In het werk van Lisa van der Rhee zijn de leerlingen die naar haar presentatie luisteren eigenlijk ook haar onderwerp. Jongeren die op weg zijn volwassenheid fascineren haar. Lisa groeide zelf op als jongste van een groot christelijk gezin van 9 in Alblasserdam. Voor haar afstudeerproject is zij teruggegaan naar het dorp van haar jeugd om onderzoek te doen naar jongeren die opgroeien binnen de kaders van een (gelovige) gemeenschap en hoe zij elk hun eigen weg proberen te vinden tussen het geloof, liefde, familie en het dorp.
Beeld links:Kevita Junior tijdens haar inspiratiesessie. Foto: Loes Coolen. | Beeld rechts: Kevita Junior, Shivani Raghoenath uit de serie When We Grow Up
Kevita Junior
Kevita Juniors werk komt voort uit een grote interesse in hoe identiteiten worden gevormd door genen en sociale constructies. Ze is zelf opgegroeid in een huishouden met Indiase, Surinaamse, Duitse en Nederlandse invloeden en gebruiken. Om antwoorden te vinden over haar eigen identiteit, onderzoekt zij wat het betekent om een gemeenschappelijke fysieke en sociale geografie te delen. Met kleurrijke, sterke en veerkrachtige portretten en objecten vertelt ze verhalen over culturen, tradities en identiteiten die niet altijd gezien of begrepen worden. Haar werk gaat over het geven van collectieve zichtbaarheid door het creëren van een gemeenschap en het genereren van erkenning onder andere mensen.
Beeld links:Renee Schräder vertelt over haal film. Foto: Loes Coolen. | Beeld rechts: Renee Schräder, still uit Oaia Neagră.
Renee Schräder
Sinds 2022 is documentaire film ook een optie voor de leerlingen naast fotografie. Vorig jaar inspireerde documentairemaker Vincent Sparreboom menig leerling tot het maken van een film. Dit jaar is de beurt aan Renee Schräder om de de liefde voor film verder aan te wakkeren. Haar film Oaia Neagră (zwart schaap) zou oorspronkelijk een verhaal worden over de relatie tussen mens en natuur in Roemenië maar dat plan liep wat anders; Renee werd verliefd op het hoofdpersonage van de film. De relatie tussen haar en haar transgender partner zorgde in het Roemeense orthodox-Christelijke dorp voor erg veel ophef, wat ertoe leidde dat ze moesten vluchten naar Nederland. Deze hele reis, van eerste verliefde vonken naar samen vluchten van de gesloten gemeenschap met heteronormatieve idealen, is vastgelegd en in een soort dagboekvorm verwerkt tot de film.
Project
De komende maanden werken de leerlingen aan hun eigen fotoserie of film. Van de drie makers leerden zij onder andere hoe zij hun onderwerpen vinden, hoe dingen soms anders lopen dan je misschien plant, wat hun inspiratie was en hoeveel tijd een documentaire serie of fil m maken nou eigenlijk kost. Onder leiding van de docenten van de school leren de leerlingen de komende weken meer over hoe jee fotoserie of film zo opbouwt dat je verhaal tot zijn recht komt en welke visuele middelen je daarbij kunt inzetten. In januari keren Lisa, Kevita en Renee terug op X11 om in de klassen feedback te geven op het gemaakte werk. Daarna zal in februari het traject met de eerstejaars studenten Grafisch Vormgeven van het Grafisch Lyceum Utrecht van start gaan. Ook zij gaan aan de slag met een documentaire fotoserie of -film om hun storytelling vaardigheden verder te ontwikkelen.
We zijn benieuwd naar al het mooie werk dat de komende tijd gemaakt gaat worden!
