Op 11 juli 2025 herdenken we dat 30 jaar geleden het Bosnisch-Servische leger de VN-safe area Srebrenica innam en genocide pleegde. 8372 mannen en jongens werden vermoord. Tienduizenden werden gedeporteerd. In de 3,5 jaar daarvoor had deze stad continu te maken met aanvallen en beschietingen. Inwoners werden uitgehongerd. Genocide gebeurt niet ineens. Er gaat een jarenlang proces van discriminatie en ontmenselijking aan vooraf, met als doel om een bevolkingsgroep uit te roeien. De genocide in Srebrenica is de grootste oorlogsmisdaad die sinds de Tweede Wereldoorlog in Europa plaatsvond.
De media-aandacht rondom Srebrenica is in Nederland lange tijd overheerst door het falen van Nederlandse VN troepen (‘Dutchbat’) om de bewoners te beschermen. Dit heeft een grote invloed gehad op de wijze waarop zowel de politiek als de inwoners van Nederland in de jaren 90 reageerden op de oorlogsmisdaden uit die tijd. Ook nu bepalen deze ervaringen voor een groot deel de gedachten en de manier waarop wordt teruggeblikt op deze periode.
FOTODOK, Studio Camera en het media-archief Beeld & Geluid doen een oproep aan kunstenaars om een werk te maken dat reflecteert op de mechanismen van de genocide en de gevolgen ervan voor slachtoffers en nabestaanden. In dit project vinden we het belangrijk om verder te kijken. We dagen de kunstenaar uit de stem en de verhalen van de Bosnische Nederlander in het archief van Beeld & Geluid naar de oppervlakte te brengen en zichtbaar te maken. Deze open call maakt deel uit van het project De elf stemmen van Srebrenica.
Deze open call, met daaropvolgende werkperiode, biedt ruimte aan een kunstenaar om te reageren op de manier waarop toen en nu over de genocide is gerapporteerd. Welke beelden hebben we aan de genocide gegeven? Wie krijgt een stem en welke stemmen horen we niet? Beeld & Geluid stelt haar media archief beschikbaar voor het onderzoek en geeft makers ruimte voor herinterpretaties en nieuwe perspectieven op de genocide en zijn gevolgen. Aan het einde van de werkperiode levert de kunstenaar een eindwerk op dat als onderdeel van het verdiepingsprogramma door FOTODOK wordt tentoongesteld.
OVER DE ELF STEMMEN VAN SREBRENICA
In De elf stemmen van Srebrenica staan verhalen van Bosnische Nederlanders centraal. De Bosnisch-Nederlandse gemeenschap telt ongeveer 62.000 leden. Mensen die de geschiedenis van de Bosnische genocide met zich meedragen, zijn onderdeel van onze samenleving, maar we weten nauwelijks wat ze hebben meegemaakt en hoe de genocide doorwerkt.
De Nederlandse aandacht voor Srebrenica richt zich maar voor een klein deel op de verhalen van overlevenden van de genocide. Vaker gaat de aandacht naar Dutchbat en de betrokkenheid van Nederland bij de mislukte vredesmissie. De stem van de Bosnische Nederlanders is de afgelopen 30 jaar bijna niet gehoord, terwijl hun verhalen cruciaal zijn om deze geschiedenis te begrijpen. Hun verhalen gaan over de genocide van toen, maar óók over hoe deze eerste en tweede generatie overlevenden nú in het leven staan. Hoe zij hun leven vormgeven en het verleden niet altijd zichtbaar maken. Door de ervaringen van Bosnische Nederlanders centraal te stellen verbreden we de blik op de geschiedenis van Srebrenica, evenals die op de Bosnisch-Nederlandse ervaring van leven in Nederland na Srebrenica.
In een elfdelige podcast-serie vertellen elf Bosnische Nederlanders hun verhaal. De serie is gemaakt door genocide expert Alma Mustafić en journalist en Balkanexpert Marjolein Koster. Fotograaf Robin de Puy brengt deze verhalen in beeld met fotografie en film. De elf stemmen van Srebrenica is te zien als tentoonstelling in Nationaal Monument Kamp Vught vanaf juni 2025. FOTODOK in Utrecht organiseert een verdiepingsprogramma waar bredere perspectieven op hoe we naar Srebrenica kijken en hoe we over Srebrenica praten een belangrijke plek innemen.
WEBINAR:
Schrijf je in voor het webinar op 24 februari om 19:30. Er wordt een introductie gegeven op Srebrenica, de werkperiode toegelicht en is er ruimte voor vragen met betrekking tot de open call.
DEADLINE:
Voorstellen kunnen worden ingediend tot en met 9 maart 12.00 uur door te mailen naar makers@beeldengeluid.nl.
BEOORDELING:
Uit de inzendingen selecteert de selectiecommissie 1 beeldmaker. De selectiecommissie bestaat uit Alma Mustafić (Hogeschool Utrecht), Cees Martens (Beeld & Geluid), Fay Breeman (Studio Camera), Olga Victorie (FOTODOK) en Peter Romijn (FOTODOK). Uiterlijk 17 maart ontvang je bericht.
Je voorstel bestaat uit:
- Een korte motivatie (max 300 woorden)
- Een heldere omschrijving van je projectvoorstel (max 500 woorden)
- Je portfolio en CV
We ontvangen graag alles in PDF. Indieners ontvangen uiterlijk 3 dagen na inzending een ontvangstbevestiging per mail.
We bieden:
- Een werkperiode van 3 maanden, opgebouwd in drie delen.
- Maart = archiefonderzoek
- April = conceptontwikkeling
- Mei = productie eindwerk
- Individuele begeleiding gedurende de werkperiode.
- Toegang tot de collectie van Beeld & Geluid, inclusief ondersteuning bij archiefonderzoek.
- Een honorarium van 3500 euro.
- Een werkbudget voor productiekosten van 3000 euro.
- Het werk wordt tentoongesteld door FOTODOK als onderdeel van het verdiepingsprogramma.
Wat we vragen
- Je bent een kunstenaar die werkt vanuit het fotografische en/of filmische beeld
- Je hebt aantoonbare affiniteit met het onderwerp en bent bereid je in de oorzaken en mechanismen van genocide te verdiepen.
- Je woont en werkt in Nederland, bij voorkeur woon en/of werk je in de regio Utrecht, of heb je een band met de regio.
- Je bent minimaal 14 dagen beschikbaar van maart 2025 t/m mei 2025 voor de werkperiode.
- Je bent – indien nodig – beschikbaar tijdens de opbouw in de tweede helft van juni 2025.
- Je bent bereid om je te verdiepen in het archief van Beeld & Geluid.
- Je bent in staat zelfstandig te werken en op reguliere basis je voortgang te delen met de organisatie.
- Je bent in staat facturen te sturen.
- Je gaat ermee akkoord om het eindwerk – of een documentatie daarvan – op te laten nemen in het archief van Beeld & Geluid.
Meer weten?
Vragen kunnen worden gesteld aan Cees Martens – cmartens@beeldengeluid.nl, of tijdens het webinar op 24 februari.
