In de groepstentoonstelling A Wider Gaze reflecteren fotografen en kunstenaars met hun werk op de vraag wat het vandaag de dag betekent om Europeaan te zijn. FOTODOK presenteert deze tentoonstelling op uitnodiging van de Nederlandse ambassade in Frankrijk in Atelier Néerlandais in Parijs. Deze tentoonstelling opent op 6 november in de aanloop naar de prestigieuze fotobeurs Paris Photo en is te zien tot en met 15 november.
Wat zien we als we aan Europa denken? Alleen al de naam van het continent opent allerlei perspectieven. Er is een uitleg dat de naam is ontstaan uit twee oude Griekse woorden, Euris en Ops, bij elkaar te vertalen als “wijde blik”. Deze groep kunstenaars uit Nederland vertellen verhalen over wat Europa kan betekenen. Ze bieden in deze tentoonstelling perspectieven die elkaar aanvullen, overlappen en tegenspreken. Al die facetten bieden de kijker A Wider Gaze op de Europeanen, hun continent en de rol van Europa in de wereld.
Wat betekent Europa in de werkelijkheid van vandaag? Europa is een bonte verzameling van landen en kleuren op de wereldkaart, waar de grenzen duidelijk zijn aangegeven. Zo gezien is Europa een politieke ruimte waar mensen wel of niet bij horen en zich mee identificeren, maar zou het niet in de eerste plaats een belofte moeten belichamen van recht, vrijheid en menselijkheid?
De kunstenaars verbeelden hoe Europa een veilig tehuis kan zijn, voor sommigen ook een toevluchtsoord, maar voor anderen een omgeving waarin eenzaamheid, angst en wanhoop regeren. In hun werk belichten ze wie in de wereld van vandaag bij Europa mag horen en onder welke voorwaarden. Wat betekent Europa eigenlijk in het dagelijks leven? In de Europese politieke sfeer draait veel om de vraag hoe je erkend kunt worden als een goed medeburger. Wanneer tel je mee in je gemeenschap, wanneer wordt er naar je geluisterd, wanneer mag je meedoen aan debatten en zelfs aan besluitvorming?
De tentoonstelling laat zien hoe belangrijk het is om actief mee te kunnen doen in je samenleving, of het nu op lokaal of nationaal niveau is, of in de Europese Unie. In die processen moet er tegelijkertijd ruimte zijn voor het geluid van ‘anderen’. Alle kunstenaars kaarten de actuele thema’s van het hedendaags Europa aan met hun eigen beeldtaal. Zo richten ze hun “wijdere blik” op de gelijktijdige integratie en uitsluiting van nieuwkomers; het terugverlangen naar landen van herkomst en het zoeken naar nieuwe identiteiten; de verbinding met traditionele culturele praktijken en de teloorgang ervan; de manieren waarop queer-gemeenschappen worden waargenomen en beoordeeld; de erfenis van het kolonialisme; en de effecten van de verzieking van het leefmilieu door industriële expansie en ongebreidelde consumptie.
INFO
A Wider Gaze
Opening: 6 november
Te bezichtigen: 7 t/m 15 november 2026
Openingstijden tentoonstelling: dagelijks van 11:00 tot 18:00 uur
Atelier Néerlandais
22 Avenue Victoria
75001 Parijs, Frankrijk
atelierneerlandais.com
De deelnemende kunstenaars zijn geselecteerd door Damarice Amao. A Wider Gaze wordt gepresenteerd door FOTODOK uit Utrecht, het Nederlandse centrum voor documentaire fotografie – FOTODOK, Place to See, Think, and Learn – in samenwerking met de Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in Frankrijk.
ATELIER NÉERLANDAIS
Atelier Néerlandais is een platform dat is opgericht en wordt gefinancierd door de ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in Frankrijk om Nederlandse kunst, design, boeken en creatief ondernemerschap te stimuleren. Vanuit Parijs organiseert Atelier Néerlandais culturele evenementen, tentoonstellingen, presentaties en netwerkbijeenkomsten. Het platform brengt professionals uit de Nederlandse en Franse culturele sector samen en stimuleert de uitwisseling tussen beide landen.
PROGRAMMA
Van 12 tot en met 15 november – tijdens Paris Photo – verzorgt FOTODOK in de tentoonstelling een programma dat de vier pijlers van de organisatie weerspiegelt: tentoonstellingen, dialoog en onderzoek, talentontwikkeling en educatie. Samen brengen deze momenten fotografen in contact met een internationaal publiek en illustreren ze de aanpak van FOTODOK om lokale stemmen te koppelen aan mondiale perspectieven.
Rondleiding
Elke dag om 11.30 uur bent u van harte welkom voor een rondleiding door de tentoonstelling.
Vrijdag 6 november
16:30: A Wider Gaze opent bij Atelier Néerlandais
Donderdag 12 november
11:30-13:30: Blind Date With A Photobook met Sugar Paper (IT) ontmoetingen in een informele setting om te praten over fotoboeken. Het event is gratis te bezoeken, je kan je HIER aanmelden.
16:30-18:30: Officiële opening voor bezoekers van Paris Photo en andere geïnteresseerden, met de kunstenaars van A Wider Gaze.
Vrijdag 13 november
14:00 – 15:30: Luuk van Raamsdonk, voormalig deelnemer aan FOTODOK’s talentprogramma Lighthouse, lanceert zijn aankomende fotoboek My Sweet Elora, uitgegeven door The Eriskay Connection.
16:00-17:30: We zetten het gesprek over fotoboeken voort bij de BOOKTALKS Paris Edition aan het einde van de middag op de locatie van FUTURES (13 rue de Sévigné, 75004 Parijs). Meer info en tickets vind je HIER.
Zaterdag 14 november
11:00 -13:00: ’s Ochtends komen FOTODOK en TRIGGER, de boekenreeks van FOMU – Museum voor Fotografie in Antwerpen, samen bij Atelier Néerlandais voor een gesprek rond TRIGGER #7 Ocean. Samen met FOTODOK’s A Wider Gaze onderzoeken bijdragers aan Ocean en kunstenaars uit de tentoonstelling hoe fotografie haar blik kan verruimen door land te decentraliseren en te leren aandacht te hebben voor de eigen bewegingen, dynamiek en vormen van kennis van de oceaan. Met: Sonia Levy (kunstenaar, onderzoeker), Chiara Indelicato (fotograaf), Fiepke van Niel en Nienke Coers (curatoren, onderzoekers). Moderator: Nuria Bofarull.
Zondag 15 november
10:00 -14:00: Tijdens een workshop onder leiding van Wesley Verhoeve en Shane Taylor bij Atelier Néerlandais leren deelnemers vaardigheden en -technieken voor straatfotografie in een praktische setting, en bouwen ze aan hun zelfvertrouwen.
Giya Makondo-Wills (1994, UK-South Africa) has created A Neighbourhood, a multimedia archive that shows the complicated ways in which neighbours in one apartment building communicate and create an environment for relentless profiling and surveillance of one another.
Makondo-Wills lets the sources speak for themselves, through texts and images from the apartment building WhatsApp group chat. She explores how integration into society is shaped by a dominant Dutch-European-Western political and cultural perspective. In an audio installation, listeners can hear how the integration exam sets the standards for citizenship through its questions and answers. In this way, Makondo-Wills’s project aligns with the main themes of her multifaceted documentary work, which aims to decolonise the conversation about identity, community and power relations.
Rafael Roncato (1989, Brazil) has, together with historian Carolina Monteiro, researched the Dutch colonial past in Brazil. Their photobook The Façade explores the brief presence of Dutch colonists in Olinda and Recife in northeast Brazil (1630-1654). Their project reveals the numerous and varied traces left behind by this example of European expansion in The Hague in particular. These are images of maps, portraits, buildings, statues and books.
A knife all blade refers to a poem by João Cabral de Melo Neto. The image of a knife that can only be held by its cutting-edge points to the unconscious impact of ever-recurring images of the world around us and of the past. This makes it seem as though, for example, the stories about the colonial past contain universally valid truths – whilst they are inevitably painful.
Emilia Martin (1991, Poland) grew up between the Polish countryside, where her family’s ancestors lived for generations, and the urbanised industrial region in the west where her parents moved. This experience of moving between places and generations informs her interest in how knowledges are transmitted or lost.
The Serpent’s Thread begins with the loss of Martin’s grandmother’s textiles, which were discarded after her death. From this absence, Martin turns to the story of the Andersson sisters, who lived in rural Sweden in the early 20th century and were known for their elaborate textile work. Their preparation of dowries has taken on a mythological character. Bringing these histories together, Martin draws on Saidiya Hartman’s concept of critical fabulation to explore what can be remembered, documented and reimagined. Through textile, photography and storytelling, The Serpent’s Thread considers how women’s knowledge and tales are transmitted, transformed and often lost.
Mark Rammers (1986) asks why anyone would want to live in a place where their health is at risk. A commonly held belief in the Netherlands is that sea air is good for you. Living in a friendly village just behind the dunes therefore seems ideal. But in Wijk aan Zee, this ideal is undermined by the presence of the enormous Tata Steel complex. These steelworks have been supplying the Dutch and European markets since the end of the First World War. Presently, there is a new geopolitical angle connected to an urge to maintain this industrial capacity for the EU.
Wijk lies by the North Sea in the shadow of the factory where the emissions produced by the blast furnaces are ever-present. Rammers began this documentary during the COVID pandemic, when he started to reconsider his sense of belonging and connection to the place. He highlights the large-scale pollution of the air and the environment. Many people are also aware of this, yet feel a strong connection to the company. The images reveal that it goes even deeper: the presence of the factory also fosters a sense of community, mutual support, self-confidence and pride.
Thana Faroq (1989, Yemen) contributes It Was Like a Day in the Womb, an installation bringing together photographs, archival material and textual material drawn from different projects made over the past ten years. Rather than forming a single series, these fragments are brought into a new conversation around diaspora, memory and a life shaped between Yemen and the Netherlands. Portraits of migrant women in the diaspora appear alongside images of trees and the sea, houses, objects and family archives, tracing how memory shifts through time, distance and lived experience.
Faroq does not approach memory as a static archive or simply as a site of nostalgia. She is interested in how memories are continually reshaped by new experiences, changing identities and sometimes painful encounters with the past. The installation resists a linear narrative, instead inviting viewers into a layered and fragmentary process in which images, words and archives accumulate across time, carrying emotions that can be difficult, contradictory, tender and unexpectedly comforting.
Maite Vanhellemont (1990) reflects on the far-reaching impact of the Netherlands’ colonial past in Indonesia. Her ongoing project A Little Memory of the Beginning began with a photograph of her grandmother taken for a Dutch citizenship application in 1947. Its title comes from a handwritten note on the back of the image. Starting from this fragment, Vanhellemont traces a complex family history shaped by Japanese occupation, Dutch colonial rule, the Indonesian struggle for independence, and her grandparents’ and fathers’ migration to the Netherlands in 1951. Moving between Indonesia and the Netherlands, the project examines how historical violence and family silence continue across generations.
Vanhellemont is an example of the artists who seek to explore the ambiguities of the colonial and post-colonial past . Her research in archives and use of media such as photography, video, text, and drawings enables her to depict these multifaceted stories. Through artistic research and embodied practices, Vanhellemont brings fragmented histories into dialogue and searches for new rituals through which to engage with inherited memories and stories that remain unspoken.
Sanne van den Elzen (1986) explores in her work how social conventions are expressed through everyday gestures and routines. Her installation Serveerboy consists of three video works — Neatly arranging the meat, Red-cheeked, polished apples and Supporting loosely with the hand on the table — in which a young woman precisely performs gestures based on domestic instruction manuals from the 1930s. By repeating and isolating these seemingly ordinary actions, the works examine how social rules, conventions and gender roles are learned and passed on.
In Folding a Tablecloth, Sanne van den Elzen transforms a seemingly ordinary household task into a ritual and choreography. Eight participants, including the artist’s father and his sisters, fold a tablecloth measuring 9 × 13 metres according to step-by-step instructions from a Dutch household manual that once belonged to her grandmother. By enlarging, slowing down and carefully repeating these gestures, the domestic practice becomes ceremonial, revealing how routines and social conventions are transmitted across generations.
Julia Gat (1997, France), presents her ongoing project Mare Internum, which explores the Mediterranean Sea as an inland sea that washes around two continents with myriad identities. The sea also serves as a metaphor for the inner worlds of people searching for the places to which their life stories and identities are linked.
Gat connects Marseille, her hometown, to Poland, where her mother’s roots lie, and Morocco, her father’s world. The relationship between people and the sea is reflected in her work: one person jumps in, another drifts, or swims beneath the surface, whilst the beach and the coast provide more solid ground beneath one’s feet. Such images evoke shared personal histories, diversity, and thoughts of boundlessness rather than formal borders as lines on a map or fences and walls in the landscape.
Sheng-Wen Lo (1987, Taiwan) explores the relationship between non-humans and human society. His project entitled Down begins with the question of where the down feathers come from that keep people warm in winter coats. He decided to make his own coat and fill it with goose down that he picked up in Breda’s local parks, pastures and on canal banks. After two months, he was able to lightly fill a coat with the collected down, and once it was ready, the testing phase began. Sheng-Wen Lo joined The Arctic Circle Residency at Svalbard in the High Arctic to investigate whether the coat would help him survive.
The video installation shows how the project progressed and, in the process, raises essential questions about contemporary consumer culture, in which it has been made easy to buy ready-made garments. At the same time, it explores the possible ways we may coexist with non-humans while staying reasonably comfortable.
