FOTODOK heeft zich in 2024 als partner aangesloten bij dit initiatief vanuit een gedeelde interesse in internationaal opkomend creatief talent. Als onderdeel van deze samenwerking ontving FOTODOK in januari 2026 de acht finalisten van de 12e editie in Utrecht voor een lang weekend van dialoog en peer-to-peer feedback. Tijdens dit weekend werden formele en informele vormen van kennisuitwisseling gestimuleerd.
VRAGEN, INTENTIES EN TWIJFELS
Het programma begon met een eerste reeks gesprekken met de makers, die de aanzet gaven tot het behandelen van vragen, intenties en twijfels die leven bij de fotografen met betrekking tot hun praktijk en het vakgebied.
Wat betekent het om als opkomend fotograaf je weg te vinden in een internationale context zoals nu in Nederland? Hoe kun je relevante instellingen benaderen? Kan je deze vragen gezamenlijk aanpakken met collega’s en instellingen die actief zijn in de fotografie?
FOTODOK EN UTRECHT
De deelnemers deelden een onderkomen in een complex van drie verdiepingen in de wijk Wittevrouwen in Utrecht. In het weekend verkenden ze de stad en leerden de Nederlandse fotografische sector en elkaar kennen. Afgezien van de tentoonstelling die ze begin 2025 in Italië hadden samengesteld hadden de makers elkaar voordat ze naar Nederland kwamen nog niet ontmoet.
FOTODOK nodigde de groep uit om een TAFERELEN avond bij te wonen. Dit was onderdeel van het publieksprogramma rond de tentoonstelling Lost Territories: Tracing Imperial Violence. Tijdens een informeel diner gingen kunstenaars en experts uit verschillende disciplines in gesprek over urgente maatschappelijke onderwerpen.
FOAM, MELKWEG EXPO EN FUTURES
De volgende dag stond een trip naar Amsterdam op het programma waarbij de groep drie belangrijke fotografische instellingen bezocht. Bij FOAM presenteerde Claartje van Dijk het programma FOAM Talent. Ze besprak de opzet en relevantie ervan het programma en vertelde over de bijbehorende platforms, waaronder de tentoonstelling en het tijdschrift. Een korte wandeling bracht de groep naar Melkweg Expo, waar Fleurie Kloostra het cureren van de exposities en de visie daarachter toelichtte. Voordat we terugkeerden naar Utrecht, konden de deelnemers tijdens een bezoek aan de FUTURES Hub meer te weten komen over de programma’s en kennismaken met Ignacio Navas, die op dat moment een residentie deed bij FUTURES.
TOEGANKELIJKHEID
Deze bezoeken inspireerden vervolggesprekken. Hierin kwamen de verschillen tussen de Italiaanse en Nederlandse context duidelijk naar voren, met name wat betreft kansen en de waargenomen toegankelijkheid van instellingen. Dit gevoel van afstand tussen de makers en de organisaties die hen ondersteunen ging tijdens de portfoliobespreking steeds minder onoverkomelijk lijken.
Terwijl de deelnemers tegenover elkaar zaten alsof ze aan het speeddaten waren, gonsde het FOTODOK-kantoor van het onderling uitwisselen van ervaringen. Hun verhalen gingen over individuele en collectieve geschiedenissen. Telkens markeerde een bel het einde van het ene gesprek om het volgende te openen.
AMBITIES
De uitwisselingen gingen door tijdens wandelingen in de frisse winterlucht en tijdens een bezoek aan het Centraal Museum. Dit scherpte de reflecties verder aan opende nieuwe denkpaden. Terug bij FOTODOK, in een groepsgesprek onder leiding van FOTODOK-directeur Femke Rotteveel, reflecteerden de makers op hun voornemens en ideeën voor het komende jaar, waarbij professionele en persoonlijke ambities met elkaar verweven raakten.
Danit Ariel leidde een workshop die voortbouwde op deze interactieve aanpak en uitging van de diversiteit aan benaderingen binnen de groep. De deelnemers werden uitgenodigd hun werk aan elkaar te presenteren en hun observaties in het gesprek te delen. Achtergebleven post-its met vragen en indrukken waren sporen van deze intensieve uitwisseling.
GEDEELDE RUIMTES
Voor alle betrokkenen – FOTODOK-teamleden, kunstenaars en deelnemende experts – werd het programma een voorbeeld van hoe een netwerk groeit uit onderlinge verbindingen, die verschillende kanten opgaan en tegelijkertijd punten van contact creëren.
Femke Rotteveel: “Door de groep samen te brengen, getuigde FOTODOK van het inzicht dat opkomende fotografen vaak niet het meest profiteren van persoonlijke erkenning, maar juist wel van het vormen van een gemeenschap van collega’s; een gemeenschap die groeit door wederzijdse vragen, gedeelde zichtbaarheid en voortdurende ondersteuning.”
Voor mensen die werken in een vakgebied dat vaak gevangen lijkt in complexe structuren, voelt het alsof de kansen voor ontwikkeling moeilijk te overzien zijn en slechts voor een enkeling toegankelijk. Dit weekend bood de ruimte om na te denken over het belang van het creëren van gedeelde ruimtes waar talent en groei collectief worden gekoesterd. FOTODOK positioneerde zich met precies dit doel als facilitator, om actief uitwisseling, dialoog en ontmoetingen mogelijk te maken.
Femke Rotteveel: “[om] ruimtes [te] ontwerpen waarin kunstenaars elkaar op een betekenisvolle manier kunnen ontmoeten en zich door die ontmoeting een langere, veerkrachtigere gezamenlijke professionele en creatieve toekomst kunnen voorstellen.”
WHAT’S NEXT?
Vanuit deze gedachte werkten de kunstenaars samen aan een kleine tentoonstelling. Ze bundelden hun individuele werken onder de titel What’s Next? Dat lieten ze achter bij FOTODOK als een concretisering van de ideeën die tijdens het weekend naar voren kwamen. Zoals de verschillende perspectieven die samenkwamen in een nieuwe, collectieve manier van kijken.
FOTODOK hoopt dat de groep zichzelf vanuit dit perspectief blijft zien als wat ze is geworden: een netwerk dat gebonden is door gedeelde vragen, in de wetenschap dat een onzeker pad altijd beter begaanbaar is wanneer het samen wordt bewandeld.
Young Italian Photography | Luigi Ghirri Award
Giovane Fotografia Italiana (GFI) vormt het middelpunt van een internationaal netwerk van culturele instellingen en festivals die nieuw talent stimuleren. Zij werken samen met GFI via kunstenaarsresidenties, tentoonstellingen, uitwisselingen en netwerkactiviteiten.
Young Italian Photography | Luigi Ghirri Award werd in 2018 in het leven geroepen en draagt sinds 2022 de naam van Luigi Ghirri. Deze keuze is een eerbetoon aan de diepe band die de fotograaf met Reggio Emilia had. De stad bewaart zijn archief in de Panizzi-bibliotheek.
Kunstenaars jonger dan 35 jaar, die Italiaans staatsburger zijn of in Italië wonen en die fotografie voornamelijk gebruiken voor hun onderzoek en visuele experimenten, kunnen hun werk indienen. Elk jaar kent een internationale jury de Luigi Ghirri-prijs toe, inclusief een bijdrage van € 4.000, aan het beste project.
DEELNEMENDE FOTOGRAFEN
Erdiola Kanda Mustafaj is een in Albanië geboren multidisciplinaire kunstenaar, gevestigd in Parijs. Ze werkt met fotografie, installaties en geluidskunst. In haar praktijk eigent ze zich bronnen uit persoonlijke archieven en het gedeelde culturele geheugen toe en herschrijft deze om de intellectuele en politieke geschiedenis van Albanië te onderzoeken. Sinds 2019 ontwikkelt ze Pasqyra e Lendes — Albanees voor “Sommarium” (letterlijk “Spiegel van de materie”) — een langlopend fotografisch project dat zich richt op de ontheemde figuur. Door middel van landschap creëert het een liminale ruimte, waar de vertrouwdheid van herinnering botst met het vreemd zijn van een nieuwe plek, zwevend tussen twee werelden. Haar werk is tentoongesteld in heel Europa. Solotentoonstellingen zijn onder meer Kunst-im-kreuzgang in Bielefeld (2025) en het Italiaans Cultureel Instituut in Stockholm (2026).
beeld: Erdiola Kanda Mustafaj
Sara Lepore is een fotografe die thema’s als identiteit, herinnering en representatie onderzoekt via fotografie, video, performance en transmediale benaderingen. Ze studeerde aan Spazio Labo’ in Bologna (2020) en nam later deel aan interdisciplinaire programma’s zoals Speciale 1825 – Fotografia Europea (Reggio Emilia, 2022), Jest (Turijn, 2023) en de masteropleiding Filling the Gap bij Fondazione Studio Marangoni in Florence (2024). Ze heeft geëxposeerd bij diverse internationale instellingen en op festivals, waaronder A Pick Gallery (2023), Shado/Officine Fotografiche (2023), het Centrale Festival (2024), het Bucharest Photofest (2024), het Insight Foto Festival (2024), het Istituto Italiano di Cultura in Boekarest (2024) en het Yeast Photo Festival in Lecce (2025). Haar huidige onderzoeksproject is de winnaar van Strategia Fotografia 2025, een onderzoeksbeurs toegekend door het Italiaanse Ministerie van Cultuur.
beeld: Sara Lepore
Rosa Lacavalla is een Italiaanse fotograaf en beeldend kunstenaar, gevestigd in Bologna. In haar werk creëert Lacavalla een ruimte waar verschillende verhalen met elkaar verweven raken. Haar onderzoek ontvouwt zich als een proces van herstel, waarbij ze draden uit het verleden en het heden met elkaar verweeft. Het zichtbare en het onzichtbare, het gehoorde en het onhoorbare komen samen om een gedeelde menselijke ervaring te onthullen. Uiteindelijk nodigt het werk het publiek uit om aandachtig te luisteren naar deze echo’s, of ze nu door de wind worden meegevoerd, terug te vinden zijn in de bewegingen van sterren, of worden gefluisterd in de troost van een kinderliedje. Ze heeft een BA in Grafische Kunst en een MA in Fotografie van de Academie voor Schone Kunsten in Bologna, een BA in Fotografie van de Coventry University in het Verenigd Koninkrijk, en heeft stage gelopen bij het collectief Cesura. Haar werk is verschenen in verschillende gedrukte en online publicaties en tentoongesteld op festivals, in collectieve en solotentoonstellingen in Italië en daarbuiten. In 2024 werd ze door Der Greif genomineerd voor het FUTURES-programma.
beeld: Rosa Lacavalla
Serena Radicioli is geboren in Latina. Haar werk is gebaseerd op een instinctieve en gelaagde benadering van de fotografie, waarbij visueel onderzoek wordt gecombineerd met een kritische reflectie op het geheugen en de sporen van het verleden. Door middel van archiefonderzoek en de reconstructie van een hedendaagse werkelijkheid die verweven is met het verleden, onderzoekt ze hoe beelden dragers van herinneringen, betekenisdragers en instrumenten voor begrip kunnen worden. Haar langlopende project Non sei più tornato (Je bent nooit teruggekomen) is meerdere malen bekroond, waaronder met de Castelfiorentino Arts Prize 2023 en de Musa Prize. Ze voltooide een tweejarig programma bij Officine Fotografiche in Rome en behaalde in 2025 haar BA in Fotografie en Audiovisuele Studies met de hoogste onderscheiding aan de RUFA – Rome University of Fine Arts. Haar werk is te zien geweest in talrijke tentoonstellingen, waaronder het Der Verzicht Festival (Verona, 2024) en de Biennale of Female Photography (Mantua, 2024, vertoond).
beeld: Serena Radicioli
Grace Martella is geboren in de provincie Lecce. Ze begon fotografie te gebruiken als middel voor introspectie en zelfbewustzijn, waardoor ze het dagelijks leven op een intieme manier opnieuw verkent. Haar fotografisch onderzoek is een verkenning van identiteit, tijdelijkheid en omgeving, en hoe deze elementen interageren met de transgenderervaring en de beeldtaal daarvan. Via nieuwe narratieve codes naar een beeldtaal waarin zowel persoonlijke ervaring als politiek bewustzijn resoneren, en hiermee worden specifieke visuele paradigma’s ontwricht.
beeld: Grace Martella
Daniele Cimaglia en Giuseppe Odore vormen een fotografisch duo. Hun werk onderzoekt de relatie tussen collectief geheugen, volksbeeldtaal en hedendaagse sociale landschappen. Beiden zijn opgeleid in fotografie en audiovisuele kunsten aan de RUFA (Rome University of Fine Arts) en combineren hun artistieke praktijk met professionele rollen in de digitalisering van openbare fotoarchieven. Dit dubbele perspectief is bepalend voor hun technische precisie en theoretische benadering van het medium. Door te werken met bestaande archieven en participatieve praktijken kan het duo individuele of collectieve verhalen gebruiken als toegangspoort tot bredere, urgentere kwesties. Hun projecten fungeren als platforms om milieubewustzijn, feminisme, de ontvolking van kleine plattelandsgebieden en de veranderende aard van sociale interactie te onderzoeken. Door hun multidisciplinaire aanpak overbruggen ze de kloof tussen het historisch feitenmateriaal in het archief en de veranderende behoeften van moderne gemeenschappen, waarbij ze het verleden nieuw leven inblazen om het heden te bevragen.
beeld: Daniele Cimaglia en Giuseppe Odore
Davide Sartori is een fotograaf en beeldend kunstenaar gevestigd in Nederland. In zijn werk wordt de kijker uitgedaagd om de waarheidsgetrouwheid van een foto in twijfel te trekken. Archiefmateriaal, documentairefotografie en geconstrueerde beelden zijn met elkaar verweven. Het medium fotografie fungeert als een instrument om zich met meerdere realiteiten tegelijk bezig te houden. Geïnspireerd door zijn eigen levenservaringen weerspiegelt dit werk een diepgaande interesse in menselijk gedrag, in het verstrijken van de tijd en de sporen die mensen achterlaten. Zijn onderzoek wordt gedreven door het samenspel tussen aanwezigheid en afwezigheid, waarbij hij onderzoekt hoe fotografie zowel persoonlijke als collectieve herinneringen kan vastleggen en beïnvloeden. Sartori studeerde af aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag met een bachelor in fotografie. In 2025 ontving hij de Publieksprijs voor het Steenbergen Stipendium in het Nederlands Fotomuseum en de Luigi Ghirri-prijs. In februari 2026 opende hij zijn eerste solotentoonstelling op de Triennale Milano.
beeld: Davide Sartori
Geschreven door Eleonora Schianchi
Dit programma werd mogelijk gemaakt door de genereuze bijdrage van toegewijde professionals, die hun tijd en expertise ter beschikking stelden om een zinvolle en verrijkende ervaring voor de deelnemers te creëren. Hartelijk dank aan Claartje van Dijk, Fleurie Kloostra, Menno Liauw, Kim Boske, Anna Bulgarelli en het FUTURES-team, Jenny Smets, Daria Scagliola, Danit Ariel, Roberta Conforti, Laura Calabrò en Pietro Calligaris en aan de deelnemende leden van het kernteam van FOTODOK.
